Φωτογραφίες και φύλαξη

Φύλαξέ τα σε ένα δροσερό, στεγνό σημείο στους χώρους όπου ζεις, κατά προτίμηση ξαπλωμένα και μακριά από το άμεσο φως του ήλιου. Η σοφίτα, το υπόγειο, το γκαράζ και η αποθήκη είναι τα χειρότερα σημεία. Η ζέστη κάνει το χαρτί και την κόλλα εύθραυστα, και η υγρασία φέρνει μούχλα και έντομα.

Τι βοηθά:

• μια ντουλάπα σε εσωτερικό τοίχο, όχι δίπλα στο καλοριφέρ ή σε εξωτερικό τοίχο
• θερμοκρασία γύρω στη θερμοκρασία δωματίου ή λίγο πιο δροσερή
• υγρασία περίπου ανάμεσα σε 30 και 50 τοις εκατό
• τα χοντρά, βαριά άλμπουμ να φυλάγονται οριζόντια
• ένα κουτί στο σωστό μέγεθος, για προστασία από τη σκόνη και το φως

Οι μεγάλες διακυμάνσεις σε θερμοκρασία και υγρασία κάνουν περισσότερη ζημιά από ένα σημείο που δεν είναι ιδανικό αλλά μένει σταθερό.

Διάβασε επίσης: Πώς να φυλάξεις τα scrapbooks σου: θέση, θερμοκρασία και υγρασία

Το πολυπροπυλένιο (PP), ο πολυεστέρας (PET, γνωστός και ως Mylar) και το πολυαιθυλένιο (PE) είναι ασφαλή. Απόφυγε το PVC: με τον καιρό απελευθερώνει ουσίες που αποχρωματίζουν τις φωτογραφίες και τις κάνουν να κολλάνε. Το PVC συχνά το αναγνωρίζεις από την έντονη μυρωδιά πλαστικού και την απαλή, κάπως κολλώδη αίσθηση. Αν δεν γράφει από τι πλαστικό είναι μια θήκη, μην υποθέσεις ότι είναι ασφαλής.

Πρόσεχε και την υγρασία. Σε υγρό χώρο οι φωτογραφίες μπορούν να κολλήσουν σε κάθε είδος πλαστικού. Γι' αυτό βάζε τις φωτογραφίες στη θήκη μόνο όταν είναι στεγνές και μην τις φυλάς ποτέ σε δεμένη πλαστική σακούλα. Εκεί μέσα παγιδεύεται η υγρασία και η εικόνα χαλάει πιο γρήγορα.

Διάβασε επίσης: Προστατευτικές θήκες σελίδων: ποιο πλαστικό είναι ασφαλές

Χρησιμοποίησε γωνίες φωτογραφιών. Έτσι δεν μπαίνει κόλλα πάνω στη φωτογραφία και μπορείς πάντα να τη βγάλεις ξανά από το άλμπουμ. Διάλεξε γωνίες από χαρτί χωρίς οξέα ή από ασφαλές πλαστικό, όπως το πολυπροπυλένιο.

Αν θέλεις παρ' όλα αυτά να κολλήσεις, πάρε μια κόλλα χωρίς οξέα, ασφαλή για φωτογραφίες. Κάν' το μόνο με εκτυπώσεις που έχεις και ψηφιακά ή σε αρνητικό. Τις μοναδικές παλιές φωτογραφίες καλύτερα να μην τις κολλάς ποτέ.

Απόφυγε:

• το απλό σελοτέιπ και την ταινία διπλής όψης χωρίς την ένδειξη «ασφαλές για φωτογραφίες»
• συρραπτικά, συνδετήρες και λαστιχάκια
• κόλλες για το σπίτι και κόλλα καουτσούκ

Το σελοτέιπ κιτρινίζει και, όταν το ξεκολλάς, μπορεί να πάρει μαζί του και τη στρώση της εικόνας.

Διάβασε επίσης: Ποια κόλλα να χρησιμοποιείς για φωτογραφίες, χαρτί και διακοσμητικά

«Χωρίς οξέα» σημαίνει ότι το χαρτί ή το χαρτόνι έχει κατά την κατασκευή του pH 7 ή υψηλότερο, δηλαδή είναι ουδέτερο ή ελαφρώς αλκαλικό. Το όξινο χαρτί κιτρινίζει, γίνεται εύθραυστο και μπορεί να μεταφέρει τα οξέα του στις φωτογραφίες που ακουμπούν πάνω του.

Το «χωρίς οξέα» αφορά μόνο τη στιγμή που φτιάχτηκε το χαρτί. Χαρτί που περιέχει λιγνίνη μπορεί με τα χρόνια να γίνει όξινο. Γι' αυτό τα καλά άλμπουμ και το καλό χαρτί γράφουν συχνά και «χωρίς λιγνίνη» ή «ρυθμισμένο (buffered)».

Για ό,τι ακουμπά απευθείας σε φωτογραφία, όπως φύλλα άλμπουμ, θήκες και γωνίες, το «χωρίς οξέα» είναι το ελάχιστο. Για διακοσμητικά πιο μακριά από τις φωτογραφίες σου δεν χρειάζεται τόση αυστηρότητα, αν και τα οξέα μπορούν να απλωθούν σε όλη τη σελίδα.

Διάβασε επίσης: Χαρτί χωρίς οξέα και λιγνίνη: τι σημαίνει και πότε μετράει

Ναι, ειδικά τα παλιότερα. Τα φύλλα των αυτοκόλλητων άλμπουμ, που συχνά λέγονται μαγνητικά άλμπουμ, έχουν μια στρώση κόλλας κάτω από μια μεμβράνη που συνήθως είναι από PVC. Μετά από χρόνια αυτή η κόλλα κιτρινίζει, ποτίζει τη φωτογραφία και οι φωτογραφίες κολλάνε για τα καλά. Το χαρτόνι από κάτω είναι συχνά όξινο.

Αν έχεις τέτοιο άλμπουμ:

• σκάναρε ή φωτογράφισε πρώτα κάθε σελίδα όπως είναι
• προσπάθησε να ξεκολλήσεις τις φωτογραφίες όσο ακόμα γίνεται
• αν δεν βγαίνουν, μην τις ζορίσεις και κράτα το σκανάρισμα ως αντίγραφο ασφαλείας

Τα νέα αυτοκόλλητα άλμπουμ με την ένδειξη «ασφαλές για φωτογραφίες» είναι καλύτερα από τα παλιά. Οι γωνίες φωτογραφιών ή οι θήκες όμως παραμένουν η πιο ασφαλής επιλογή.

Διάβασε επίσης: Πώς σώζεις παλιά αυτοκόλλητα και μαύρα άλμπουμ χωρίς ζημιά

Σκάναρε τις κανονικές εκτυπώσεις σε τουλάχιστον 300 dpi. Διάλεξε 600 dpi για μικρές φωτογραφίες που θέλεις να τυπώσεις μεγαλύτερες ή να κάνεις ζουμ. Τα σλάιντ και τα αρνητικά είναι τόσο μικρά που πρέπει να πας πολύ ψηλότερα, συχνά 2400 dpi ή περισσότερο.

Επίσης:

• αποθήκευσε τα κύρια αρχεία σου ως TIFF ή PNG, γιατί αυτά δεν χάνουν ποιότητα, και μετά φτιάξε αντίγραφα JPEG για να τα μοιράζεσαι
• σκάναρε και την πίσω πλευρά αν έχει κάτι γραμμένο
• καθάρισε το τζάμι του σκάνερ από τη σκόνη πριν ξεκινήσεις
• φύλαξε τα σκαναρίσματά σου σε τουλάχιστον δύο σημεία

Καλύτερα να σκανάρεις σε μεγαλύτερη ανάλυση απ' όση νομίζεις ότι χρειάζεσαι. Μια ευαίσθητη φωτογραφία καλύτερα να τη σκανάρεις μόνο μία φορά.

Διάβασε επίσης: Ψηφιοποίηση παλιών άλμπουμ χωρίς να καταστραφεί τίποτα

Υπολόγιζε 300 pixel ανά ίντσα (2,54 εκ.) της εκτύπωσης. Τότε βγαίνεις περίπου εδώ:

• 10 x 15 εκ.: 1181 x 1772 pixel
• 13 x 18 εκ.: 1535 x 2126 pixel
• A4 (21 x 29,7 εκ.): 2480 x 3508 pixel
• 30 x 30 εκ. (12 x 12 ίντσες): 3600 x 3600 pixel

Αν δεν τα φτάνεις ακριβώς, για μια φωτογραφία σε άλμπουμ τα 200 pixel ανά ίντσα είναι συχνά μια χαρά.

Περισσότερα pixel δεν σημαίνουν αυτόματα καθαρή φωτογραφία. Το κούνημα ή μια φωτογραφία που δεν εστίασε σωστά φαίνονται μάλιστα περισσότερο στην εκτύπωση. Γι' αυτό δες τη φωτογραφία σου στο 100 τοις εκατό πριν τη δώσεις για εκτύπωση.

Διάβασε επίσης: Εκτύπωση φωτογραφιών για scrapbook: στο σπίτι ή σε φωτογραφείο

Όχι. Το «χωρίς οξέα» αφορά την οξύτητα του χαρτιού τώρα, το «χωρίς λιγνίνη» το τι θα γίνει αργότερα. Η λιγνίνη είναι μια ουσία του ξύλου που κάνει το χαρτί ανθεκτικό. Με το φως και τον αέρα η λιγνίνη διασπάται και δημιουργούνται οξέα. Γι' αυτό το χαρτί των εφημερίδων κιτρινίζει τόσο γρήγορα.

Ένα χαρτί λοιπόν μπορεί να είναι χωρίς οξέα όταν το αγοράζεις και να περιέχει ωστόσο λιγνίνη. Μετά από χρόνια γίνεται τελικά όξινο. Για άλμπουμ και για χαρτί που ακουμπά στις φωτογραφίες σου θέλεις και τα δύο: χωρίς οξέα και χωρίς λιγνίνη. Αν η συσκευασία γράφει μόνο «χωρίς οξέα», δεν ξέρεις σίγουρα αν το χαρτί είναι και χωρίς λιγνίνη.

Διάβασε επίσης: Χαρτί χωρίς οξέα και λιγνίνη: τι σημαίνει και πότε μετράει

Σημαίνει ότι ο κατασκευαστής θεωρεί το προϊόν κατάλληλο για μακροχρόνια φύλαξη, αλλά δεν είναι προστατευμένος όρος. Δεν υπάρχει επίσημο πρότυπο για το τι μπορεί να λέγεται «archival», «ποιότητας μουσείου» ή «ασφαλές για φωτογραφίες».

Γι' αυτό κοίτα για συγκεκριμένες ενδείξεις:

• χωρίς οξέα και χωρίς λιγνίνη για χαρτί και χαρτόνι
• το είδος του πλαστικού: πολυπροπυλένιο, πολυεστέρας ή πολυαιθυλένιο
• PAT, το Photographic Activity Test (ISO 18916)

Το PAT είναι το αναγνωρισμένο τεστ που ελέγχει αν ένα υλικό αντιδρά με τις φωτογραφίες. Ένα προϊόν που περνά το τεστ μπορείς να το λες ασφαλές για φωτογραφίες, αν και το τεστ δεν λέει τίποτα για οξύτητα ή λιγνίνη. Για τις συνηθισμένες σελίδες δεν χρειάζεται να το προσέχεις. Για οικογενειακές φωτογραφίες-κειμήλια, το PAT είναι ένα καλό στήριγμα.

Διάβασε επίσης: Χαρτί χωρίς οξέα και λιγνίνη: τι σημαίνει και πότε μετράει

Δούλεψε προσεκτικά και με υπομονή. Αν δεν βγαίνει χωρίς δύναμη, άφησε τη φωτογραφία εκεί που είναι. Μια σκισμένη φωτογραφία τη χάνεις, μια κολλημένη μπορείς πάντα να τη σκανάρεις.

Δοκίμασε αυτά, με αυτή τη σειρά:

• σκάναρε πρώτα ολόκληρη τη σελίδα
• πέρασε μια λεπτή σπάτουλα από μέταλλο ή τεφλόν κάτω από μια γωνία και προχώρα πολύ αργά
• στα αυτοκόλλητα άλμπουμ δουλεύει το οδοντικό νήμα χωρίς κερί, που το περνάς κάτω από τη φωτογραφία σαν μικρό πριόνι
• ένα πιστολάκι μαλλιών στη χαμηλότερη θέση, από απόσταση, μπορεί να μαλακώσει λίγο την παλιά κόλλα· μην το κρατάς πολύ στο ίδιο σημείο

Μη χρησιμοποιείς ποτέ νερό ή διαλυτικό. Αν μια πολύτιμη φωτογραφία έχει κολλήσει για τα καλά, ζήτησε τη συμβουλή ενός συντηρητή.

Διάβασε επίσης: Πώς να ξεκολλήσεις με ασφάλεια φωτογραφίες από παλιό άλμπουμ

Εξαρτάται από το άλμπουμ. Βγάλ' τες αν το ίδιο το άλμπουμ φθείρει τις φωτογραφίες, όπως ένα αυτοκόλλητο άλμπουμ με μεμβράνη PVC ή ένα άλμπουμ που διαλύεται ή μουχλιάζει. Άφησέ τες αν το άλμπουμ λέει από μόνο του μια ιστορία. Ένα άλμπουμ των παππούδων σου, με τις λεζάντες, τη σειρά και τη διάταξή του, έχει αξία ως σύνολο.

Στη δεύτερη περίπτωση προστατεύεις το άλμπουμ αντί να το διαλύσεις:

• σκάναρε κάθε σελίδα
• βάλε ενδιάμεσα φύλλα χωρίς οξέα ανάμεσα στις σελίδες
• φύλαξέ το οριζόντια σε ένα κουτί στο σωστό μέγεθος

Αν έχεις αμφιβολίες, άφησε τις φωτογραφίες στη θέση τους. Να τις βγάλεις μπορείς πάντα αργότερα, να τα ξαναβάλεις όλα όπως ήταν όχι.

Διάβασε επίσης: Πώς σώζεις παλιά αυτοκόλλητα και μαύρα άλμπουμ χωρίς ζημιά

Σκάναρε ή φωτογράφισε τα πάντα πριν ξεκολλήσεις ή μετακινήσεις οτιδήποτε. Έτσι έχεις αντίγραφο αν κάτι πάει στραβά, και ξέρεις αργότερα ακριβώς πώς ήταν οι σελίδες.

Μετά:

• δες τι πρόβλημα υπάρχει: λυτά φύλλα, κιτρινισμένη κόλλα, μούχλα, κολλημένες φωτογραφίες
• γράψε ό,τι είναι γνωστό για το ποιος, πού και πότε, όσο υπάρχουν συγγενείς που το θυμούνται
• κράτα την αρχική σειρά
• αποφάσισε τον στόχο σου: απλώς ασφαλή φύλαξη, ψηφιοποίηση ή ένα καινούργιο άλμπουμ

Κράτα έναν βασικό κανόνα: μην κάνεις ζημιά. Ένα άλμπουμ ασφαλές μέσα σε ένα κουτί είναι καλύτερο από ένα μισοεπισκευασμένο άλμπουμ γεμάτο σελοτέιπ.

Διάβασε επίσης: Πώς σώζεις παλιά αυτοκόλλητα και μαύρα άλμπουμ χωρίς ζημιά

Φωτογράφισέ το από πάνω, με τις σελίδες προς τα πάνω. Μην το πιέζεις ανοιχτό πάνω στο τζάμι ενός σκάνερ, γιατί έτσι μπορεί να σπάσει η ράχη και να μετακινηθούν οι λυτές φωτογραφίες.

Έτσι θα το κάνεις:

• άνοιξε το άλμπουμ πάνω σε μαλακή επιφάνεια και στήριξε τις δύο πλευρές, για παράδειγμα με τυλιγμένες πετσέτες, ώστε να μην ανοίγει περισσότερο απ' όσο χρειάζεται
• στήσε την κάμερα ή το κινητό σου σε τρίποδο, ακριβώς πάνω από τη σελίδα
• φωτογράφισε με ομοιόμορφο φως ημέρας ή με δύο λάμπες λοξά από τα πλάγια, χωρίς φλας
• έλεγξε ότι κάθε λήψη είναι καθαρή

Τις λυτές φωτογραφίες που μπορείς να βγάλεις με ασφάλεια, τις σκανάρεις μετά χωριστά σε επίπεδο σκάνερ.

Διάβασε επίσης: Ψηφιοποίηση παλιών άλμπουμ χωρίς να καταστραφεί τίποτα

Επειδή μια εκτύπωση είναι πολύ μεγαλύτερη από την οθόνη του κινητού σου και η φωτογραφία σου έχει πολύ λίγα pixel γι' αυτό. Στο κινητό τα pixel είναι πολύ πυκνά, οπότε ένας μικρός αριθμός δεν φαίνεται. Στην εκτύπωση τα ίδια pixel απλώνονται σε μεγαλύτερη επιφάνεια και ξαφνικά βλέπεις τι λείπει.

Ο αριθμός 72 dpi στις ιδιότητες δεν λέει και πολλά. Αυτό που μετράει είναι ο συνολικός αριθμός των pixel. Μια φωτογραφία 4000 x 3000 pixel με την ένδειξη 72 dpi τυπώνεται μια χαρά, μια φωτογραφία 800 x 600 pixel όχι, ό,τι κι αν γράφει.

Συχνά η φωτογραφία έχει σταλεί μέσω εφαρμογής συνομιλίας ή μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Αυτά μικραίνουν πολύ τις φωτογραφίες. Ζήτησε το πρωτότυπο, ή ζήτησε να σου στείλουν το αρχείο σε πλήρες μέγεθος με e-mail ή μέσω υπηρεσίας αποστολής μεγάλων αρχείων.

Διάβασε επίσης: Εκτύπωση φωτογραφιών για scrapbook: στο σπίτι ή σε φωτογραφείο

Άφησέ τη να στεγνώσει όσο πιο γρήγορα γίνεται, με την πλευρά της εικόνας προς τα πάνω, σε δροσερό χώρο με λίγο αέρα. Όσο περισσότερο μένει βρεγμένη μια φωτογραφία, τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος για μούχλα και για στρώση εικόνας που αρχίζει να κολλάει.

• ξέπλυνε προσεκτικά τις λάσπες με καθαρό, κρύο νερό
• μην αγγίζεις την πλευρά της εικόνας και μην ακουμπάς τίποτα πάνω της
• βγάλε τις φωτογραφίες από τις θήκες και από το άλμπουμ και άπλωσέ τες χωριστά τη μία δίπλα στην άλλη
• μην ξεκολλάς φωτογραφίες που έχουν κολλήσει μεταξύ τους ή σε τζάμι αν νιώθεις αντίσταση
• μη χρησιμοποιείς πιστολάκι μαλλιών ή θέρμανση

Αν δεν προλαβαίνεις να τις στεγνώσεις μέσα σε μία ή δύο μέρες, για παράδειγμα μετά από μια διαρροή, βάλε τις φωτογραφίες στην κατάψυξη, την καθεμία τυλιγμένη χωριστά. Ένας συντηρητής μπορεί να τις επεξεργαστεί αργότερα.

Καλύτερα όχι. Το σελοτέιπ κιτρινίζει, η κόλλα ποτίζει το χαρτί και όταν το ξεκολλάς φεύγει συχνά και ένα κομμάτι της στρώσης της εικόνας. Η πλαστικοποίηση δεν αναιρείται: η μεμβράνη μένει για πάντα κολλημένη στη φωτογραφία.

Καλύτερα:

• βάλε τη σκισμένη φωτογραφία σε θήκη από πολυεστέρα ή πολυπροπυλένιο, ώστε τα κομμάτια να μένουν μαζί
• σκάναρε τη φωτογραφία και διόρθωσε το σκίσιμο ψηφιακά σε ένα πρόγραμμα επεξεργασίας φωτογραφιών· τη διορθωμένη εκδοχή μπορείς να την ξανατυπώσεις
• φύλαξε ένα άλμπουμ με λυτές ή σκισμένες σελίδες οριζόντια σε κουτί

Αν η φωτογραφία είναι πολύτιμη, ένας συντηρητής μπορεί να επιδιορθώσει το σκίσιμο με υλικά που αφαιρούνται ξανά αργότερα, όπως ιαπωνικό χαρτί και κόλλα από άμυλο σιταριού.

Διάβασε επίσης: Πώς να διορθώσεις ένα λαθάκι στη σελίδα σου

Για λίγα χρόνια δεν είναι καταστροφή, για μακροχρόνια φύλαξη όμως όχι. Το απλό χαρτόνι είναι συχνά όξινο και περιέχει λιγνίνη. Κιτρινίζει και μεταφέρει οξέα στις φωτογραφίες σου. Τα λαστιχάκια, οι συνδετήρες και οι φάκελοι με κολλητική ταινία το κάνουν χειρότερο.

Καλύτερα για μακροχρόνια φύλαξη:

• ένα κουτί αρχειοθέτησης χωρίς οξέα και χωρίς λιγνίνη, χωρίς τρύπες ή χερούλια, ώστε να μη μπαίνει σκόνη και φως
• φωτογραφίες όρθιες ή σε στοίβες ανά θέμα, με διαχωριστικά χωρίς οξέα ανάμεσά τους
• ένα δροσερό, στεγνό σημείο στο σπίτι, όχι απευθείας στο πάτωμα

Ένα πλαστικό κουτί αποθήκευσης δεν είναι καλή εναλλακτική, γιατί μέσα του μπορεί να παγιδευτεί υγρασία.

Διάβασε επίσης: Πώς να φυλάξεις τυπωμένες φωτογραφίες για δεκαετίες

Με καθαρά, στεγνά χέρια, από τις άκρες και όσο λιγότερο γίνεται. Το λίπος και το αλάτι από τα δάχτυλά σου αφήνουν με τον καιρό λεκέδες στη στρώση της εικόνας.

• μη σηκώνεις μια φωτογραφία από τη μία γωνία, αλλά στήριξέ τη με όλη την παλάμη σου ή με ένα κομμάτι χαρτόνι
• μη γράφεις με στυλό διαρκείας στην πίσω πλευρά, γιατί αποτυπώνεται στην μπροστινή και μπορεί να μουτζουρώσει· χρησιμοποίησε μαλακό μολύβι
• μην τρως και μην πίνεις κοντά τους

Τα βαμβακερά γάντια προτείνονται συχνά, αλλά με αυτά νιώθεις λιγότερο και σου πέφτει πιο εύκολα μια φωτογραφία. Αν πρόκειται να περάσεις πολλές πολύτιμες φωτογραφίες, τα γάντια νιτριλίου είναι μια καλή εναλλακτική.

Διάβασε επίσης: Πώς να φυλάξεις τυπωμένες φωτογραφίες για δεκαετίες

Ακολούθησε τον κανόνα 3-2-1: τρία αντίγραφα, σε δύο διαφορετικά είδη αποθήκευσης, από τα οποία το ένα σε άλλο μέρος. Για παράδειγμα στον υπολογιστή σου, σε έναν εξωτερικό σκληρό δίσκο και στο cloud.

Καλό να ξέρεις:

• ένας εξωτερικός σκληρός δίσκος (HDD) είναι φθηνός ανά terabyte και κατάλληλος για αρχείο· ένας SSD είναι πιο γρήγορος αλλά πιο ακριβός
• ένα USB stick είναι φτιαγμένο για να μεταφέρεις αρχεία, όχι για να τα φυλάς για χρόνια
• άνοιξε έναν δίσκο που μένει στο ντουλάπι τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο και έλεγξε αν είναι όλα ακόμα εκεί
• πες σε κάποιον από την οικογένειά σου πού βρίσκονται τα αρχεία σου και πώς μπορεί να τα βρει

Η αποθήκευση στο cloud προστατεύει από φωτιά και κλοπή, αλλά συνήθως κοστίζει κάθε μήνα.

Διάβασε επίσης: Πώς να οργανώσεις και να φυλάξεις τα ψηφιακά σου kits και φωτογραφίες

Όταν ένα άλμπουμ ή μια φωτογραφία έχει τόση φθορά που η σωστή φύλαξη δεν αρκεί πια, και σου είναι αγαπημένο. Για παράδειγμα μούχλα, φύλλα που θρυμματίζονται, φωτογραφίες κολλημένες σε τζάμι ή μεταξύ τους, ή ένα δερμάτινο εξώφυλλο που διαλύεται.

Η διαφορά:

• τη διατήρηση την κάνεις μόνος σου: ασφαλής αποθήκευση, σκανάρισμα, ενδιάμεσα φύλλα, επιλογή καλού σημείου
• η αποκατάσταση είναι επέμβαση από συντηρητή χαρτιού, βιβλίων ή φωτογραφιών

Για τα περισσότερα οικογενειακά άλμπουμ η διατήρηση αρκεί. Μια επέμβαση γίνεται κατά περίπτωση, και γι' αυτό ταιριάζει κυρίως σε εκείνη τη μία αναντικατάστατη φωτογραφία ή σε εκείνο το ένα άλμπουμ. Στο μεταξύ μην κάνεις τίποτα που δεν μπορείς να αναιρέσεις, όπως κόλλημα, πλαστικοποίηση ή καθάρισμα με νερό.

Το ρυθμισμένο (buffered) χαρτί περιέχει μια αλκαλική ουσία, συνήθως ανθρακικό ασβέστιο. Αυτή εξουδετερώνει τα οξέα που δημιουργούνται αργότερα ή έρχονται από το περιβάλλον, ώστε το χαρτί να μένει περισσότερο καιρό χωρίς οξέα.

Για τις περισσότερες φωτογραφίες και για αποκόμματα, διπλώματα και άλλα χαρτιά, το ρυθμισμένο υλικό είναι μια χαρά, και συχνά ακόμα καλύτερο. Για ορισμένα είδη παλιών φωτογραφιών, όπως τα κυανοτυπικά (cyanotypes) και οι εκτυπώσεις αλβουμίνης, προτείνεται μη ρυθμισμένο υλικό χωρίς οξέα.

Αν έχεις αμφιβολίες για μια πολύτιμη παλιά φωτογραφία, διάλεξε μη ρυθμισμένο υλικό ή υλικό που έχει περάσει το PAT (Photographic Activity Test).

Διάβασε επίσης: Χαρτί χωρίς οξέα και λιγνίνη: τι σημαίνει και πότε μετράει

Ξεκίνα με έναν χοντρικό διαχωρισμό ανά χρονιά ή ανά γεγονός, και μόνο μετά κάνε επιλογές. Μην προσπαθείς να τα ταξινομήσεις όλα τέλεια με τη μία.

Αυτός ο τρόπος δουλεύει για πολλούς scrappers:

• ψηφιακά: ένας φάκελος ανά χρονιά, με υποφακέλους ανά μήνα ή γεγονός και ονόματα που ξεκινούν με την ημερομηνία, όπως «2023-07 Διακοπές Γαλλία»
• σβήσε αμέσως τις διπλές και τις αποτυχημένες φωτογραφίες
• διάλεξε για κάθε γεγονός μερικές αγαπημένες που θέλεις να τυπώσεις
• φύλαξε τις εκτυπώσεις σε κουτί χωρίς οξέα με διαχωριστικά ανά χρονιά ή θέμα

Από εδώ και πέρα κράτα τις καινούργιες φωτογραφίες ενημερωμένες, και τις παλιές που έχουν μαζευτεί τακτοποίησέ τες λίγες λίγες.

Διάβασε επίσης: Πώς να οργανώσεις τις φωτογραφίες σου πριν το scrapbooking

Και τα δύο γίνονται· είναι κυρίως θέμα γούστου και χρήσης. Το γυαλιστερό δίνει βαθύτερα χρώματα και περισσότερη αντίθεση, το ματ δείχνει πιο ήρεμο και δεν αντανακλά το φως.

Για ένα scrapbook πολλοί scrappers διαλέγουν ματ ή σατινέ (λέγεται και satin ή luster):

• τα δαχτυλικά αποτυπώματα φαίνονται λιγότερο
• γράφεις ή βάζεις σφραγίδες πάνω τους πιο εύκολα
• αντανακλούν λιγότερο, ακόμα και πίσω από διαφανή θήκη σελίδας

Το γυαλιστερό ταιριάζει ωραία σε φωτεινές, πολύχρωμες φωτογραφίες και όταν η φωτογραφία είναι το κεντρικό σημείο της σελίδας.

Διάβασε επίσης: Εκτύπωση φωτογραφιών για scrapbook: στο σπίτι ή σε φωτογραφείο

Ναι. Ένα αρνητικό έχει συχνά περισσότερες λεπτομέρειες και πληροφορίες χρώματος απ' όσες δείχνει μια εκτύπωση ή ένα πρώτο σκανάρισμα. Με καλύτερο σκάνερ ή καλύτερο λογισμικό ίσως βγάλεις περισσότερα αργότερα. Επιπλέον είναι ένα ακόμα αντίγραφο ασφαλείας αν χαθούν τα ψηφιακά σου αρχεία.

Φύλαξε τα αρνητικά:

• σε θήκες από πολυεστέρα, πολυπροπυλένιο ή πολυαιθυλένιο, ή σε χάρτινες θήκες χωρίς οξέα
• όχι σε PVC
• σε δροσερό, στεγνό και σκοτεινό μέρος, χωριστά από τις εκτυπώσεις
• με τη χρονιά ή το γεγονός γραμμένα με μολύβι στη συσκευασία

Πιάνε τα μόνο από τις άκρες.

Διάβασε επίσης: Πώς να φυλάξεις τυπωμένες φωτογραφίες για δεκαετίες

Συχνά ναι, ειδικά όταν οι φωτογραφίες βρίσκονται η μία απέναντι στην άλλη ή ακουμπούν σε όξινο χαρτί. Ένα ενδιάμεσο φύλλο εμποδίζει τις φωτογραφίες να κολλήσουν μεταξύ τους, το μελάνι και την κόλλα να περάσουν απέναντι και τα οξέα να περάσουν από τη μία σελίδα στην άλλη.

Βάλε ενδιάμεσα φύλλα σε:

• μαύρα ή καφέ φύλλα άλμπουμ, που συνήθως είναι όξινα
• σελίδες με σελοτέιπ, υπολείμματα κόλλας ή κολλημένα αποκόμματα
• κιτρινισμένες, ξεθωριασμένες ή ασημωτές φωτογραφίες

Χρησιμοποίησε στυπόχαρτο χωρίς οξέα ή χαρτί glassine χωρίς οξέα, στο μέγεθος της σελίδας. Πρόσεξε να μη γίνει το άλμπουμ πολύ χοντρό: μια ράχη που πιέζεται να ανοίξει χαλάει κι αυτή. Σε αυτή την περίπτωση βάλ' τα μόνο στις πιο ευαίσθητες σελίδες.

Διάβασε επίσης: Πώς σώζεις παλιά αυτοκόλλητα και μαύρα άλμπουμ χωρίς ζημιά

Ξεκίνα από την οικογένειά σου. Δείξε τις φωτογραφίες σε μεγαλύτερους συγγενείς και γράψε αμέσως ό,τι σου λένε. Μετά ψάξε για στοιχεία στην ίδια τη φωτογραφία:

• την πίσω πλευρά: ονόματα, ημερομηνίες, το όνομα ενός φωτογραφείου ή μια σφραγίδα του εργαστηρίου εμφάνισης
• το μέγεθος, το είδος του χαρτιού και τις άκρες, που λένε κάτι για την εποχή
• ρούχα, χτενίσματα, αυτοκίνητα και βιτρίνες καταστημάτων
• φωτογραφίες όπου ξέρεις ποιοι είναι, για να συγκρίνεις

Μπορούν να βοηθήσουν επίσης εφημερίδες, έντυπα συλλόγων, σχολικά λευκώματα και αρχεία δήμων και εκκλησιών. Σε ομάδες για την τοπική ιστορία ή τη γενεαλογία οι άνθρωποι συχνά απαντούν με χαρά. Γράψε ό,τι ανακαλύπτεις με μολύβι στην πίσω πλευρά ή σε ένα χωριστό καρτελάκι.

Διάβασε επίσης: Ποιος είναι στην παλιά φωτογραφία και πότε τραβήχτηκε

Συνήθως από όξινο χαρτί, φως και ζέστη. Το φθηνό χαρτί από πολτό ξύλου περιέχει λιγνίνη, η οποία διασπάται σε οξέα. Έτσι το χαρτί κιτρινίζει και γίνεται εύθραυστο, και αυτά τα οξέα περνούν στις φωτογραφίες που ακουμπούν πάνω του. Τα άλμπουμ παλιότερα είχαν συχνά μαύρα φύλλα: πάνω τους ο αποχρωματισμός φαινόταν λιγότερο και οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες αναδεικνύονταν ωραία.

Αλλάζει και η ίδια η φωτογραφία. Οι παλιές έγχρωμες φωτογραφίες ξεθωριάζουν και αλλάζουν χρώμα με τον καιρό, και το φως, η ζέστη, τα υπολείμματα κόλλας και η μεμβράνη PVC το επιταχύνουν.

Το προλαβαίνεις με υλικά χωρίς οξέα και χωρίς λιγνίνη, κρατώντας τις φωτογραφίες μακριά από το άμεσο φως του ήλιου και φυλάγοντάς τες σε δροσερό, στεγνό και σταθερό μέρος.

Διάβασε επίσης: Γιατί κιτρινίζουν οι φωτογραφίες και πώς το προλαβαίνεις