Journaling i historie

Zapisz to, czego za dziesięć lat już nie będziesz pamiętać, bo to, jak wszystko wyglądało, widać na zdjęciu. Journaling to tekst, który dodajesz do zdjęć, i nie musi być ani długi, ani ładny.

Te pytania pomogą ci zacząć:

• Kto jest na zdjęciu i co robiliście?
• Gdzie i kiedy to było?
• Dlaczego zrobiłaś właśnie to zdjęcie?
• Co ktoś powiedział, co czułaś w powietrzu albo słyszałaś?
• Jak się wtedy czułaś?

Wybierz jedno lub dwa i napisz tak, jakbyś opowiadała to przyjaciółce. Drobne szczegóły, jak żart albo jedzenie, najbardziej ożywiają historię po latach.

Przeczytaj też: Co napisać przy zdjęciach? Journaling w scrapbooku

Zacznij od małego: data i trzy zdania o twoim dniu wystarczą na pierwszą stronę. Ortografia, składnia i staranność nie mają znaczenia. To twoja książka.

Wybierz zeszyt, który lubisz, ale nie tak drogi, żeby bać się w nim zacząć. Ustal stałą porę, na przykład po kolacji albo przed snem, i połóż zeszyt z długopisem tam, gdzie go widzisz. Jeśli nic nie przychodzi ci do głowy, skorzystaj z pytania, np. „Jaki był najlepszy moment dzisiaj?”. Po kilku tygodniach sama zauważysz, jaka forma ci pasuje.

Najbezpieczniejszy wybór to cienkopis z tuszem pigmentowym: jest wodoodporny, prawie nie blaknie i nie rozmazuje się, gdy już wyschnie. Znany przykład to Sakura Pigma Micron, ale dobre cienkopisy pigmentowe robią też inne marki.

• Na ciemnym papierze sprawdzi się biały długopis żelowy, taki jak Uni-ball Signo albo Gelly Roll.
• Długopisy żelowe potrzebują chwili, żeby wyschnąć, więc nie przecieraj od razu tekstu.
• Długopis kulkowy czasem rozmazuje się na gładkim papierze i może odbijać się na zdjęciach.

Przede wszystkim wybierz długopis, który wygodnie leży w dłoni, i najpierw wypróbuj go na skrawku swojego papieru.

Przeczytaj też: Jaki długopis do scrapbooka i journala wybrać

Tak, śmiało, bo dla osób, które kiedyś będą czytać album, twoje pismo jest często najcenniejszą częścią strony. Dzieci i wnuki rozpoznają w nim ciebie, a z czcionką z komputera to się nie uda.

Jeśli mimo to chcesz, żeby wyglądało spokojniej, pomoże ci to:

• Pisz na osobnej karteczce albo pasku. Jeśli nie wyjdzie, zaczniesz od nowa i nie zepsujesz strony.
• Narysuj cienkie linie ołówkiem i zetrzyj je po napisaniu.
• Pisz wolniej i trochę mniejszymi literami niż zwykle.

Jeśli naprawdę nie chcesz pisać sama, możesz też wpisać tekst na komputerze i go wydrukować.

Przeczytaj też: Co napisać przy zdjęciach? Journaling w scrapbooku

Ustal tak małe minimum, żeby zawsze się udało, na przykład jedno zdanie dziennie albo trzy krótkie punkty. Kto chce codziennie zapełniać całą stronę, zwykle rezygnuje po kilku tygodniach.

• Wybierz stałą porę i połącz ją z czymś, co i tak robisz.
• Połóż zeszyt i długopis w widocznym miejscu.
• Jeśli codziennie się nie da, raz w tygodniu napisz podsumowanie.
• Trzymaj pamiętnik osobno od plannera, żeby nie zmienił się w listę zadań.
• Jeśli opuścisz kilka dni, po prostu pisz dalej od dzisiaj.

Niech ozdabianie będzie dodatkiem. To pisanie będziesz później czytać.

Przeczytaj też: Jak wytrwać w prowadzeniu journala dłużej niż kilka tygodni

Zapisz jeden zwykły szczegół, bo właśnie takie codzienne rzeczy najprzyjemniej czyta się po latach. Co jadłaś, jaka była pogoda, piosenka, którą ciągle słyszałaś, albo coś, co powiedziało twoje dziecko: za kilka lat to będzie właśnie to życie, o którym zapomniałaś.

Inne pomysły:

• cytat albo zdanie, które cię poruszyło
• jedna rzecz, za którą jesteś wdzięczna
• co jutro chcesz zrobić inaczej
• mały rysunek albo paragon

Pusty dzień możesz też zostawić pusty. Pamiętnik to nie obowiązek.

Przeczytaj też: Jak wytrwać w prowadzeniu journala dłużej niż kilka tygodni

Prompty to krótkie pytania, które pomagają ci zacząć pisać, gdy nie wiesz, od czego zacząć. Wybierasz jedno i odpowiadasz na nie w kilku zdaniach przy zdjęciu albo w journalu.

Przykłady:

• Co za dziesięć lat chcę jeszcze pamiętać z tego dnia?
• Jak wygląda u nas zwykły poranek?
• Jakie jest teraz moje ulubione miejsce w domu i dlaczego?
• Co powiedziałabym o tym młodszej sobie?

Zrób listę na końcu zeszytu albo w telefonie. Wtedy zawsze masz pod ręką jakieś pytanie, gdy utkniesz.

Przeczytaj też: Co napisać przy zdjęciach? Journaling w scrapbooku

Można tak i tak, ale większość scrapbookerek najpierw robi stronę i zostawia miejsce na tekst. Podczas układania połóż pustą karteczkę albo kawałek papieru tam, gdzie będzie journaling, żeby to miejsce niepostrzeżenie nie zapełniło się ozdobami.

Jeśli masz długą historię, najpierw napisz tekst na brudno. Wtedy wiesz, ile miejsca potrzebujesz, i projektujesz stronę wokół niego. Dzięki temu nie musisz potem upychać wszystkiego w rogu.

Przeczytaj też: Jak zbudować layout krok po kroku

Tak długi, jak potrzebuje historia. Krótka linijka jest tak samo dobra jak cała strona. Podpis z informacją kto, co, gdzie i kiedy jest już wiele wart, a jedno zdanie zawsze jest lepsze niż nic.

Jeśli chcesz napisać więcej, opowiedz też, dlaczego: co ten moment znaczył albo jak się czułaś. Długie teksty spokojnie mieszczą się na stronie. Pisz mniejszymi literami, użyj dodatkowej karty albo poświęć jednemu dniu całą rozkładówkę. W mediach społecznościowych często widać krótkie zdania, ale to nic nie mówi o tym, jak trzeba.

Przeczytaj też: Co napisać przy zdjęciach? Journaling w scrapbooku

Zrób dodatkowe miejsce do pisania, które da się rozłożyć albo wysunąć, albo skróć tekst. Na przykład:

• mała koperta z napisanym listem w środku
• klapka zakrywająca część strony
• etykieta albo tag wsunięty do kieszonki
• karta za zdjęciem, którą można wysunąć
• dodatkowa strona albo odwrocie

Skracanie też działa: przeczytaj tekst jeszcze raz i wykreśl to, co pokazuje już zdjęcie. Jeśli od teraz będziesz najpierw pisać tekst na brudno, już przy projektowaniu uwzględnisz miejsce.

Przeczytaj też: Kieszonki, klapki i ukryty journaling w scrapbooku

Nie. Po prostu zacznij znowu od dzisiaj i nadrób tylko to, co naprawdę chcesz zachować. Kto najpierw chce uzupełnić wszystkie opuszczone tygodnie, często nie rusza już dalej.

Jeśli jednak chcesz coś zapisać z tego okresu, zrób jedną stronę zaległości z listą najważniejszych chwil, kilkoma zdjęciami albo karteczką. Pomagają też notatki w telefonie albo karteczki samoprzylepne: zapisz kilka słów kluczowych, gdy nie masz czasu, i rozwiń je później. Album ani journal nie musi być ściśle po kolei.

Przeczytaj też: Zaległości w albumie: czy trzeba scrapować po kolei?

Pisz wolniej, to robi największą różnicę. Poza tym pomaga kilka minut ćwiczeń dziennie.

• Wybierz pismo, które ci się podoba, i przez tydzień codziennie je odwzorowuj.
• Używaj długopisu, który stawia trochę oporu, na przykład cienkopisu, zamiast gładkiego długopisu kulkowego.
• Narysuj linie ołówkiem, żeby litery miały równą wysokość.
• Siedź swobodnie i nie ściskaj długopisu zbyt kurczowo.
• Poćwicz na brudno, zanim zaczniesz pisać na stronie.

Celem jest czytelność, nie perfekcja. Własne, trochę nierówne pismo jest całkiem w porządku.

Zakryj błąd albo zrób z niego część strony. Wyrzucanie zwykle nie jest potrzebne.

• Naklej na niego karteczkę, etykietę albo kawałek papieru i napisz jeszcze raz.
• Przyklej naklejkę albo pasek washi tape.
• Przy krótkim słowie użyj korektora w taśmie.
• Przekreśl słowo i pisz dalej. To część pamiętnika.

Lepiej nie wyrywaj kartki z oprawionego zeszytu. Często odpada wtedy też połączona z nią strona po drugiej stronie. Jeśli od teraz będziesz pisać na osobnej karcie, przy błędzie po prostu weźmiesz nową.

Przeczytaj też: Jak naprawić błąd na stronie scrapbooka

Najpierw zrób mapę myśli na kartce na brudno. Wpisz temat albo tytuł w kółko pośrodku, a wokół zapisz pojedyncze słowa, daty, imiona i wspomnienia. Połącz kreskami to, co do siebie pasuje.

Staranność i pełne zdania nie są potrzebne. Skróty i hasła są wręcz przydatne. Potem zobacz, który wątek jest najmocniejszy, i o nim napisz tekst. Jeśli chcesz użyć samej mapy myśli na stronie, możesz ją zeskanować albo nakleić jako tło.

Przeczytaj też: Co napisać przy zdjęciach? Journaling w scrapbooku

Przynajmniej raz zapisz pełne imię i nazwisko, z pokrewieństwem i rokiem. Dla ciebie „babcia” jest oczywista, ale za pięćdziesiąt lat nikt nie będzie wiedział, o którą babcię chodziło.

• Na początku albumu umieść listę z imionami, nazwiskami i tym, kto jest z kim spokrewniony.
• Pod zdjęciami grupowymi wypisz imiona od lewej do prawej.
• Na odwrocie luźnych zdjęć zapisz imię i datę miękkim ołówkiem albo pisakiem bezpiecznym dla zdjęć. Nie naciskaj mocno.

Podaj też miejsce. To pomaga później w odnajdywaniu rodziny i miejsc.

Przeczytaj też: Jak zrobić album rodzinny ze starych zdjęć i dokumentów

Pierwsza osoba jest najczęstsza i najbardziej osobista, jak list albo pamiętnik. Jeśli robisz album dla innych, na przykład dla dzieci albo jako album rodzinny, trzecia osoba może być jaśniejsza.

Możesz też je łączyć: napisz historię w pierwszej osobie, a w krótkim podpisie dodaj pełne imiona i nazwiska. Pięknym wariantem jest list do kogoś na zdjęciu, na przykład „Kochany Semie, miałeś trzy lata, kiedy…”. Wybierz jedną formę na album, wtedy czyta się go spokojniej.

Używaj grubszego papieru i długopisu z mniej mokrym tuszem. Gdy tekst prześwituje, widać go na odwrocie, a gdy przebija, tusz naprawdę przechodzi na drugą stronę.

• Papier od około 90 g/m² zwykle mniej prześwituje, ale zależy to od rodzaju papieru.
• Cienkopisy i długopisy żelowe przebijają rzadziej niż grube flamastry albo pióro wieczne z dużą ilością atramentu.
• Markery alkoholowe przechodzą przez prawie każdy zwykły papier.
• Najpierw wypróbuj długopis na ostatniej stronie zeszytu.

Jeśli mimo to prześwituje, naklej karteczkę albo kawałek papieru na odwrocie.

Przeczytaj też: Jak wybrać notes, przez który nie przebija tusz

Tak, możesz, a przy długich historiach to często wygodne. Wpisz tekst, wybierz czytelną czcionkę i wydrukuj na sztywnym papierze bezkwasowym. Potem potnij go na paski albo karteczki i naklej na stronę.

Uwaga: tusz z drukarki atramentowej może się rozmyć, gdy się zamoczy, wydruki laserowe są trochę trwalsze. Śmiało łącz: wydrukowana historia z odręcznie napisaną datą albo tytułem. Tak zachowasz też coś ze swojego pisma.

Przeczytaj też: Hybrydowy scrapbooking: drukujesz cyfrowo, kończysz na papierze

Ukryj tekst za czymś albo pod czymś na stronie. To się nazywa ukryty journaling. Strona dalej ładnie wygląda, a twoja historia nie leży na wierzchu.

• Pisz na karcie, którą wsuwasz za zdjęcie.
• Włóż złożony list do małej koperty.
• Zrób klapkę, którą trzeba otworzyć.
• Zaklej kopertę, jeśli to naprawdę tylko dla ciebie albo na później.

Jeśli to coś bardzo osobistego, pomyśl o osobnym zeszycie obok albumu.

Przeczytaj też: Kieszonki, klapki i ukryty journaling w scrapbooku

Pisz w języku, w którym myślisz. Wtedy tekst najbardziej brzmi jak ty. Wiele scrapbookerek wybiera angielski, bo materiały i przykłady są po angielsku, ale to nie powód, żeby samej tak robić.

Pomyśl też o tym, kto będzie to czytać. Jeśli twoja rodzina jest dwujęzyczna, możesz mieszać języki albo dodać krótkie tłumaczenie. Gwara czy charakterystyczne powiedzonka też mogą się znaleźć. To właśnie dzięki nim tekst jest rozpoznawalny.

Zapisz przynajmniej datę i skąd to pochodzi. Bez tych informacji później nie będziesz wiedzieć, dlaczego to zachowałaś.

• Przy wycinku: nazwę gazety albo czasopisma i datę wydania.
• Przy bilecie albo wejściówce: z kim byłaś i jak ci się podobało.
• Przy paragonie: co kupiłaś i dlaczego to było wyjątkowe.

Wystarczy jedno lub dwa zdania pod spodem albo obok. Cienki papier termiczny paragonów często blaknie. Dlatego ważne szczegóły zapisz osobno albo zrób kopię lub zdjęcie.

Przeczytaj też: Bilety, paragony i wycinki z gazet w albumie: jak je przechować

Wybierz kilka stałych pytań i odpowiedz na nie krótko, najlepiej w formie listy. Na przykład:

• najpiękniejsze chwile roku
• coś trudnego i czego cię to nauczyło
• ulubione książki, muzyka albo miejsca
• kilka liczb, np. ile razy się przeprowadzałaś albo jeździłaś na wakacje
• co zabierasz ze sobą w kolejny rok

Wybór zdjęć pójdzie łatwiej, jeśli przez cały rok będziesz oznaczać ulubione w telefonie. Wtedy w grudniu nie musisz przeglądać tysięcy zdjęć.