Ozdabianie

Czyść stemple od razu po użyciu, zanim tusz zaschnie. Najpierw odbij stempel kilka razy na kawałku brudnopisu, żeby zszedł z niego prawie cały tusz. Potem przetrzyj go wilgotną ściereczką albo płynem do czyszczenia stempli.

• Tusze na bazie wody (dye i pigmentowe): letnia woda z odrobiną łagodnego mydła albo chusteczka dla niemowląt bez alkoholu.
• Tusz rozpuszczalnikowy: przeznaczony do niego płyn czyszczący, bo woda tu nie pomoże.
• Drobne detale: miękka szczoteczka do zębów, bez mocnego szorowania.

Nie zanurzaj drewnianego bloczka w wodzie i przed schowaniem dobrze wszystko wysusz. Jeśli stempel silikonowy (clear stamp) po czyszczeniu zostaje lekko przebarwiony, możesz go spokojnie używać. Ten odcień nie przejdzie na kolejny kolor.

Przeczytaj też: Jak czyścić i przechowywać stemple, żeby służyły latami

Ostry odcisk uzyskasz dzięki cienkiej, równej warstwie tuszu i prostemu, mocnemu naciskowi. Lekko stukaj stemplem o poduszkę, zamiast go w nią wciskać. Przy dużych stemplach połóż stempel gumą do góry i stukaj w niego poduszką. Wtedy widzisz, czy wszystko jest pokryte.

Podłóż pod pracę kilka kartek papieru albo cienką matę do stemplowania. Postaw stempel prosto, dociśnij równo, bez kołysania i przesuwania, i podnieś go prosto do góry. Stemple silikonowe są miększe niż gumowe, więc równy nacisk działa lepiej niż mocne dociskanie. Jeśli odcisk i tak wyjdzie nierówny, pomoże pozycjoner do stempli (stamp positioner). Dzięki niemu odbijesz stempel jeszcze raz dokładnie w tym samym miejscu.

Przeczytaj też: Stemplowanie dla początkujących: jak uzyskać ostry odcisk

Zacznij od jednego dobrego czarnego tuszu i ewentualnie ciemnobrązowego. Z nimi zrobisz już większość projektów. Potem wybierz kilka kolorów, których naprawdę często używasz. Cała paleta kolorów nie jest potrzebna.

Warto znać różnice:

• Tusz dye jest rzadki, szybko wsiąka i szybko schnie. Świetny do drobnych detali, ale często nie jest wodoodporny.
• Tusz pigmentowy jest gęstszy, lepiej kryje i wolniej schnie. Sprawdza się na kolorowym papierze i do embossingu.
• Tusz rozpuszczalnikowy (solvent ink) trzyma się też plastiku, metalu i zdjęć.

Jeśli chcesz później kolorować odciski, wybierz czarny tusz, który się do tego nadaje, na przykład wodoodporny albo hybrydowy.

Przeczytaj też: Jaki tusz do stempli wybrać? Dye, pigment i distress

Washi tape to dekoracyjna papierowa taśma klejąca o słabej sile klejenia. Rwiesz ją ręką, możesz na niej pisać, a z grubszego papieru zwykle da się ją odkleić. Powstała w Japonii jako odmiana taśmy malarskiej.

Różnice w porównaniu z innymi taśmami:

• Taśma malarska (masking tape) jest grubsza i mocniej klei.
• Zwykła taśma klejąca jest z plastiku, błyszczy się i nie da się jej urwać ręką.

Nazwa nawiązuje do japońskiego papieru (washi) z włókien roślinnych. To więc nie papier ryżowy, choć często można to przeczytać. Siła klejenia jest niewielka i z latami może słabnąć. Dlatego washi tape nie nadaje się do trwałego przyklejania zdjęć. Używaj jej jako ozdoby, a zdjęcia przyklejaj osobno.

Przeczytaj też: Jak używać washi tape: dziesięć sposobów na scrapbook i journal

Washi tape używasz do brzegów, ramek i drobnych akcentów, a także do luźnego przyklejania czegoś na stronie. Kilka pomysłów:

• Pasek wzdłuż brzegu albo pod tytułem.
• Na rogach zdjęcia albo bileciku, jako ozdoba.
• Paski ułożone obok siebie jako tło strony.
• Zakładka albo indeks: zawiń taśmę wokół brzegu strony.
• Etykieta: napisz albo odbij na niej słowo lub datę.
• Wycięte motywy jako mini naklejki.

Wąska taśma, szeroka na kilka milimetrów, ładnie sprawdza się jako akcent, a szeroka na większe płaszczyzny i tła. Zanim przetrzesz tusz na taśmie, poczekaj, aż dobrze wyschnie.

Przeczytaj też: Jak używać washi tape: dziesięć sposobów na scrapbook i journal

Roztapiasz lak, wylewasz kałużkę wielkości sporej monety i wciskasz w nią metalowy stempel do pieczęci. Krok po kroku:

• Roztop granulki laku w łyżce do laku nad podgrzewaczem albo użyj laski laku lub pistoletu do kleju z laskami laku.
• Wylej lak na gładką powierzchnię, w miejscu, gdzie ma być pieczęć.
• Odczekaj kilka sekund, aż lak lekko zgęstnieje.
• Wciśnij stempel prosto i mocno w lak, przytrzymaj kilka sekund i podnieś go prosto do góry.

Najpierw poćwicz na silikonowej macie. Osobne pieczęcie przyklejasz potem taśmą dwustronną. Kopertę, którą wysyłasz pocztą, po prostu zaklej. Pieczęć jest wtedy ozdobą, bo lak może się w drodze ukruszyć.

Stemple gumowe są solidne i dają głęboki, ostry odcisk. Stemple silikonowe są tańsze, zajmują mniej miejsca i łatwiej je precyzyjnie ustawić.

• Guma na drewnie albo piance: wystarcza na lata i dobrze sprawdza się przy dużych płaszczyznach i wielu detalach. Zajmuje jednak miejsce i nie widzisz dokładnie, gdzie stemplujesz.
• Stemple silikonowe (z fotopolimeru albo silikonu): przezroczyste, więc widzisz, gdzie wypadnie odcisk. Mocujesz je na akrylowym bloczku, który trzeba mieć osobno.
• Stemple cling: guma bez bloczka, z warstwą przylegającą, dzięki której też możesz je zamocować na akrylowym bloczku.

Stemple silikonowe są wrażliwsze na ciepło i światło. Przechowuj je w chłodnym, ciemnym miejscu, bo inaczej zrobią się lepkie albo się odkształcą.

Przeczytaj też: Stemplowanie dla początkujących: jak uzyskać ostry odcisk

Jeśli zależy ci na różnorodności, małe kawałki (próbki albo „splity”) są zwykle rozsądniejsze. Cała rolka ma wiele metrów i prawie nigdy się nie kończy. Dzięki próbkom odkryjesz, których wzorów i marek naprawdę używasz.

Cała rolka opłaca się przy taśmie, po którą sięgasz ciągle: przy gładkich kolorach, spokojnym wzorze podstawowym albo ulubionej taśmie. Jeśli masz już dużo rolek, sama nawiń kawałki na kartonik albo papier do pieczenia i wymieniaj się nimi z innymi scrapperkami. Masz wtedy większy wybór, a szuflada się nie przepełnia.

Przy próbkach zwróć jednak uwagę na cenę za metr. Czasem płacisz w ten sposób więcej niż za całą rolkę.

Przeczytaj też: Jak używać washi tape: dziesięć sposobów na scrapbook i journal

Posortuj naklejki według tematu albo koloru i przechowuj je płasko, na przykład w koszulkach w segregatorze, w kopertach albo w płaskiej teczce. To, czego często używasz, trzymaj na widoku. Resztę schowaj w zamkniętym pojemniku.

• Pojedyncze resztki przyklej na podkład ze starych arkuszy naklejek albo na wielorazowe arkusze do naklejek. Wtedy się nie poplączą.
• Arkusze z dziurkami możesz zawiesić na kółku do segregowania.
• Washi tape trzymaj w szufladzie albo pudełku z pokrywką. Inaczej do brzegów rolki przyklei się kurz i kłaczki.
• Książeczka z próbkami, w której jest pasek każdej taśmy, pokaże ci od razu, co masz.

Wszystko przechowuj z dala od słońca.

Przeczytaj też: Jak przechowywać materiały do scrapbookingu: papier, naklejki, washi

Brad to ćwiek z ozdobną główką. Przekładasz go przez papier i z tyłu rozginasz na płasko dwie nóżki. Tak go zamocujesz:

• Połóż pracę na macie do cięcia i zrób dziurkę szpikulcem albo dziurkaczem.
• Przełóż przez nią brad.
• Odwróć papier i rozegnij nóżki na boki, dociskając je płasko.

Za pomocą brads łączysz ze sobą warstwy, robisz obracający się element albo dodajesz stronie metalowy akcent. Mają od około pół centymetra do ponad centymetra. Zakryj nóżki kawałkiem taśmy albo dodatkową warstwą papieru, wtedy nie porysują strony naprzeciwko.

Przeczytaj też: Słowniczek scrapbookingu: od brads po vellum

Tusz przebija, kiedy papier jest cienki, a tusz mokry. Szczególnie intensywne tusze dye szybko przesiąkają na drugą stronę. Rozwiązaniem jest mniej wilgoci i więcej ochrony:

• Wybierz bardziej suchy tusz, na przykład pigmentowy, i nanoś na stempel tylko trochę tuszu.
• Dociskaj lekko i nie stempluj dwa razy w tym samym miejscu.
• Podłóż za stronę kawałek tektury.
• Stempluj na osobnym papierze albo kalce, wytnij i wklej.

Jeśli to już się stało, zakryj drugą stronę washi tape albo kawałkiem papieru. Nowy tusz zawsze najpierw przetestuj na jednej z ostatnich stron.

Przeczytaj też: Jak wybrać notes, przez który nie przebija tusz

Na zdjęciach, plastiku, folii octanowej, metalu i szkle używasz tuszu rozpuszczalnikowego (solvent ink), na przykład StazOn. Zwykły tusz do stempli w nie nie wsiąka, więc pozostaje mokry albo się rozmazuje.

Tusz rozpuszczalnikowy szybko schnie i potem jest trwały. Pracuj w przewietrzonym pomieszczeniu i czyść stempel przeznaczonym do niego płynem, bo woda tego tuszu nie usunie. Nie jest przeznaczony do tkanin.

Na błyszczącym papierze fotograficznym albo powlekanym kartonie możesz też użyć tuszu pigmentowego, jeśli od razu zrobisz embossing na gorąco. Roztopiony puder utrwala odcisk. Bez embossingu tusz pigmentowy na błyszczącym podłożu długo pozostaje lepki.

Przeczytaj też: Jaki tusz do stempli wybrać? Dye, pigment i distress

Przechowuj stemple czyste, suche i płasko, z dala od słońca i ciepła. Szczególnie wrażliwe są stemple silikonowe. W ciepłym pomieszczeniu albo na słonecznym parapecie robią się lepkie, przebarwiają się albo się odkształcają.

• Przyklej stemple silikonowe z powrotem na ich oryginalną folię i przechowuj każdy zestaw w koszulce albo teczce, bez niczego ciężkiego na wierzchu.
• Stemple gumowe na drewnie albo piance trzymaj na leżąco w pudełku albo szufladzie, w suchym i ciemnym miejscu.
• Zawsze czyść stemple przed schowaniem. Zaschnięty tusz sprawia, że guma twardnieje.

Na strychu latem może być bardzo gorąco. Wybierz raczej chłodne miejsce w domu.

Przeczytaj też: Jak czyścić i przechowywać stemple, żeby służyły latami

Na tkaninie stemplujesz tuszem do tkanin albo specjalną poduszką do stemplowania na materiale. Zwykły tusz do stempli rozlewa się we włóknach albo znika przy pierwszym praniu.

Jak się do tego zabrać:

• Nową tkaninę najpierw wypierz, bez płynu do płukania, żeby nie została na niej apretura.
• Podłóż pod tkaninę albo między jej warstwy tekturę lub papier, bo tusz może przesiąknąć.
• Odbij stempel i pozwól tuszowi dobrze wyschnąć.
• Utrwal odcisk żelazkiem, zgodnie ze wskazówkami na opakowaniu.

Potem odcisk zwykle można prać. W jakiej temperaturze i jak często, zależy od marki. Gładka, gęsto tkana tkanina, na przykład bawełna, daje najostrzejszy odcisk.

Zwykle chodzi o samą taśmę albo o podłoże. Siła klejenia bardzo różni się między markami. Tania taśma bez marki często klei słabo albo wręcz zostawia ślady, a stare rolki z latami tracą siłę klejenia.

Poza tym washi tape słabo trzyma się papieru z fakturą, powierzchni powlekanych lub błyszczących i wszystkiego, co jest zakurzone.

Co pomaga:

• Mocno dociśnij taśmę paznokciem albo kościanym nożykiem do bigowania (falcbeinem).
• Dodatkowo ją przymocuj cienką warstwą kleju albo paskiem taśmy dwustronnej pod spodem.
• Przechowuj rolki w zamkniętym pudełku, żeby brzegi pozostały czyste.

Jeśli coś ma się naprawdę trzymać, użyj kleju, a taśmę traktuj jako ozdobę.

Przeczytaj też: Jak używać washi tape: dziesięć sposobów na scrapbook i journal

Distress Ink to tusz dye, który wsiąka w papier. Distress Oxide to mieszanka tuszu dye i pigmentowego, która zostaje bardziej na powierzchni papieru.

• Distress Ink reaguje z wodą: krople albo chlapnięcia sprawiają, że kolor się przemieszcza. Świetny do postarzanego, vintage’owego efektu i miękkich przejść, ale na ciemnym papierze słabo go widać.
• Distress Oxide daje matowy, nieco kredowy kolor, kryje także na ciemnym papierze i bardzo miękko się blenduje. Z wodą uzyskasz charakterystyczny efekt oksydacji.

Jeśli na początek do postarzanego efektu chcesz jeden kolor, wybierz średni brąz. Oba tusze najłatwiej nakładać narzędziem do blendowania albo gąbeczką.

Przeczytaj też: Distress ink i blendowanie tuszu bez plam

Potrzebujesz nagrzewnicy (heat tool), czyli opalarki do prac hobbystycznych, bo suszarka do włosów nie nagrzewa się wystarczająco i zdmuchuje puder. Heat tool robi się tak gorący, że trzeba z nim pracować ostrożnie.

• Pracuj na podłożu odpornym na wysoką temperaturę, na przykład na płytce ceramicznej albo macie do cięcia, która znosi ciepło.
• Trzymaj nagrzewnicę kilka centymetrów nad papierem i spokojnie przesuwaj ją w tę i z powrotem.
• Nie dotykaj dyszy, także chwilę po użyciu. Jeszcze przez jakiś czas jest gorąca.
• Papier, którego nie chcesz nagrzewać, dzieci i zwierzęta trzymaj z daleka.
• Odkładaj heat tool w stabilnym miejscu, dyszą od siebie.

Nie dotykaj papieru, dopóki nie ostygnie, bo dopiero wtedy puder jest twardy. Na pierwszy raz możesz kupić małą nagrzewnicę. Nie potrzebujesz drogiej.

Przeczytaj też: Embossing na gorąco i na zimno: jak zrobić wypukłości na stronie

Najłatwiej wydrukować projekt na samoprzylepnym papierze do naklejek i go wyciąć. Taki papier jest dostępny w wersji matowej, błyszczącej i przezroczystej, do drukarek atramentowych i laserowych.

Inne sposoby:

• Przyklej taśmę dwustronną albo arkusz dwustronnej folii klejącej z tyłu obrazka i wytnij go.
• Użyj sticker makera, małego urządzenia, które nakłada warstwę kleju na tył papieru.
• Narysuj albo odbij stempel na papierze etykietowym i zabezpiecz go przezroczystą folią samoprzylepną. Wtedy naklejka będzie też bardziej odporna na wilgoć.
• Ploterem tnącym wytniesz naklejki dokładnie po konturze.

Nie powiększaj obrazków za bardzo, bo zrobią się rozmazane. Przy cudzych grafikach pamiętaj o prawach autorskich.

Przeczytaj też: Jak zrobić własne naklejki – z drukarką lub bez

Przyklej pieczęć taśmą dwustronną albo mocnym, bezkwasowym klejem, bo sam lak słabo trzyma się gładkiego papieru. Zastygnięty lak jest twardy i kruchy, a pieczęć luźno leżąca na stronie może się odłamać.

• Zrób pieczęć na papierze do pieczenia albo silikonowej macie. Potem łatwo się odkleja i możesz ją położyć w najlepszym miejscu.
• Do albumu wybierz raczej płaską pieczęć niż wysoką, bo grube pieczęcie odciskają się na stronie naprzeciwko.
• Nie umieszczaj pieczęci na zgięciu ani na brzegu strony.
• Istnieje też elastyczny lak, który mniej się kruszy, przeznaczony do wysyłki pocztą.

Jeśli chcesz umieścić pieczęć na kopercie, którą wysyłasz, wybierz elastyczny lak i najpierw zaklej kopertę.

To zależy od warunków twórcy, więc je przeczytaj. Wiele marek stempli pozwala sprzedawać ręcznie stemplowane kartki, czasem pod warunkiem, że podasz projektanta. Drukowanie kartek na dużą skalę zwykle się w tym nie mieści.

Printablesów, cyfrowych naklejek i plików ze stemplami często możesz używać tylko na własny użytek. Odsprzedawanie, udostępnianie albo zamawianie z nich nadruków jest wtedy niedozwolone.

Obrazków z Pinteresta albo innych stron nie można tak po prostu wykorzystywać: osoba, która je wrzuca, często nie jest ich właścicielem. Szukaj grafik na wolnej licencji albo z domeny publicznej i podawaj autora, jeśli licencja tego wymaga.

Przeczytaj też: Czy możesz tego użyć? Prawo autorskie dla scrapbookerek

To zależy od tego, czym kolorujesz. Do markerów alkoholowych potrzebujesz tuszu, który nie rozmywa się pod wpływem alkoholu, a do akwareli tuszu wodoodpornego.

• Markery alkoholowe: wybierz tusz sprzedawany jako odpowiedni do markerów alkoholowych. Niektóre tusze dye na bazie wody, na przykład Memento, dobrze się z nimi sprawdzają.
• Akwarele, kredki akwarelowe albo brush peny: wybierz tusz sprzedawany jako waterproof albo archival.
• Tusze hybrydowe często nadają się do obu.

Najpierw pozwól odciskowi całkowicie wyschnąć. Możesz też zrobić embossing konturów na gorąco, wtedy się nie rozmyją. Nowe połączenie zawsze najpierw przetestuj na skrawku tego samego papieru.

Przeczytaj też: Jaki tusz do stempli wybrać? Dye, pigment i distress

Używaj ich także poza stronami: jako etykiet, do zamykania kopert albo na papierze do pakowania prezentów. Kilka trików sprawi, że nudne albo zdublowane naklejki znów się przydadzą:

• Podkoloruj je odrobiną akwareli albo tuszem na gąbeczce. Buduj kolor cienkimi warstwami.
• Zgrupuj małe naklejki w klaster, wtedy tworzą jedną całość.
• Wytnij z nich fragment, na przykład tylko kwiatek albo słowo.
• Używaj naklejek z literami i cyframi do dat i tytułów.
• Wymieniaj się nimi z innymi scrapperkami albo oddaj je dzieciom.

Nowe naklejki kupuj dopiero wtedy, gdy wiesz, do czego ich potrzebujesz. Małe etykiety i bordiury zwykle kończą się najszybciej.

Embellishmenty to wszystkie drobne ozdoby, które przyklejasz na stronę, żeby ją wykończyć. Słowo pochodzi z angielskiego i możesz też po prostu mówić „ozdoby”.

• papier: die cuty (wykrojone kształty), etykiety, tagi i kwiaty z papieru
• naklejki: w każdym rozmiarze, także litery i cyfry
• płaskie materiały: washi tape, wstążka, sznurek i koronka
• przestrzenne: guziki, brads, enamel dots (błyszczące kropki), chipboard, drewniane kształty i cekiny
• znalezione rzeczy: bilety, paragony, suszone kwiatuszki i skrawki materiału

Nie musisz kupować niczego nowego. Resztki papieru i rzeczy z własnej szuflady sprawdzą się równie dobrze. Przy wszystkim, co grube, zwróć uwagę na grubość albumu, bo naciska na stronę naprzeciwko.

Przeczytaj też: Jak dobierać i układać embellishmenty, żeby strona nie była przeładowana

Na ciemnym papierze potrzebujesz kryjącego tuszu, na przykład pigmentowego albo Distress Oxide. Tusz dye wsiąka i wtedy prawie go nie widać. Mimo to nawet kryjący biały tusz na czarnym papierze często wychodzi blado.

Najlepsze krycie uzyskasz z tuszem do embossingu i białym, złotym albo srebrnym pudrem do embossingu, który roztapiasz. Inne opcje:

• Odbij stempel na białym albo jasnym papierze, wytnij go i przyklej na ciemną stronę.
• Pisz albo rysuj kryjącym białym długopisem żelowym lub markerem olejnym.

W drugą stronę działa to tak samo: bardzo jasne kolory, na przykład pudrowy róż, ledwo widać na białym papierze. Takie kolory odbijaj raczej na kolorowym papierze.

Przeczytaj też: Jaki tusz do stempli wybrać? Dye, pigment i distress

Tak, do wielu poduszek można kupić buteleczki z tuszem w tym samym kolorze. Nakrop trochę tuszu w różnych miejscach poduszki, rozprowadź go tyłem łyżeczki albo płaską szpatułką i poczekaj chwilę, aż wsiąknie, zanim zaczniesz stemplować.

Lepiej dać za mało niż za dużo, bo zbyt mokra poduszka daje plamiste, rozmyte odciski. Zawsze używaj tego samego rodzaju tuszu, czyli dye do dye, a pigmentowego do pigmentowej. Stemple samotuszujące często możesz uzupełnić tuszem producenta.

Po użyciu dobrze zamykaj poduszki. Wiele scrapperek odstawia je do góry nogami, żeby tusz został przy powierzchni.

Przeczytaj też: Jaki tusz do stempli wybrać? Dye, pigment i distress

Oczko (eyelet) to metalowe kółeczko, które wzmacnia i ozdabia dziurkę w papierze. Używasz go do wstążki, sznureczka albo kółka, albo po prostu jako małego akcentu.

• Tag albo etykieta z przewleczoną wstążką albo sznureczkiem.
• Rząd oczek wzdłuż tytułu albo zdjęcia.
• Dziurka w stronie, która nie może się wyrwać, na przykład przy kółku albo sznurku.
• Ramka albo róg zdjęcia czy bileciku.

Oczka są dostępne w różnych kolorach, kształtach i rozmiarach, zwykle od około 3 do 6 mm. Potrzebują dziurki dopasowanej do swojego rozmiaru. Brad to coś innego: zamyka dziurkę i łączy warstwy. Jak osadzić oczko, znajdziesz w instrukcji do narzędzia.

Przeczytaj też: Słowniczek scrapbookingu: od brads po vellum