Projekt i układ

Nie ma jednej stałej liczby. Na stronie 30 x 30 cm (12 x 12 cali) najspokojniej wyglądają od jednego do trzech zdjęć, a przy relacji z wydarzenia zmieszczą się też cztery do sześciu. Niech to historia zdecyduje, ilu zdjęć potrzebujesz.

Kilka praktycznych zasad:

• Jedno duże zdjęcie na stronie robi największe wrażenie.
• Jeśli używasz kilku zdjęć, zrób jedno wyraźnie większe. To będzie twój punkt centralny.
• Jeśli musisz zmniejszyć wszystkie zdjęcia, żeby zmieścić jeszcze jedno, to jest ich za dużo.
• Gdy masz więcej zdjęć, wybierz rozkładówkę albo schowaj dodatkowe zdjęcia w kopertce lub pod klapką.

Przeczytaj też: Jak wybrać zdjęcia i ile zmieści się na stronie scrapbooka

Sketch to prosty szkic strony. Pokazuje, gdzie trafią zdjęcia, tytuł, tekst i ozdoby. To plan, a nie gotowy projekt: papier, kolory i styl wybierasz sama.

Sketche pomagają przede wszystkim wtedy, gdy nie wiesz, od czego zacząć. Nie musisz sama wymyślać układu i możesz pracować z tym, co już masz w domu. Sprawdzają się przy stronach papierowych i cyfrowych. Zwykle są rysowane na kwadracie, więc możesz ich używać w każdym formacie, od minialbumu po 30 x 30 cm.

Przeczytaj też: Czym jest szkic (sketch) i jak zrobić z nim stronę

Trzymaj się trzech, najwyżej czterech kolorów na stronę, plus neutralnych odcieni, takich jak biel, krem czy kraft. Przy zbyt wielu kolorach strona robi się niespokojna. Przy zbyt małej liczbie może wyglądać nudno, choć za to twoje zdjęcia dobrze się wtedy prezentują.

Ważniejsza od liczby jest proporcja. Nigdy nie dawaj wszystkim kolorom tyle samo miejsca. Przydatny podział to 60-30-10: około 60 procent na kolor główny, 30 procent na drugi kolor i 10 procent na akcent, który przyciąga wzrok. Jeśli pracujesz tylko z dwoma kolorami, o urozmaicenie zadbają wzory, faktura oraz jasne i ciemne odcienie tego samego koloru.

Przeczytaj też: Jak dobrać kolory pasujące do twoich zdjęć

Weź kolory ze swoich zdjęć. Zobacz, które dwa lub trzy kolory w nich dominują, i poszukaj papieru oraz ozdób w tych samych odcieniach. Wtedy strona sama z siebie tworzy całość.

Jeśli masz wątpliwości, połóż zdjęcie na kilku różnych arkuszach cardstocku (sztywnego, gładkiego papieru) i sprawdź, na którym wygląda najładniej. Przy wyborze akcentu pomoże koło kolorów: kolory leżące naprzeciw siebie dają mocny kontrast, a kolory leżące obok siebie – spokojną całość.

Jeśli papier naprawdę gryzie się ze zdjęciem, wydrukuj zdjęcie w czerni i bieli albo w sepii. Takie zdjęcia pasują do prawie każdej palety.

Przeczytaj też: Jak dobrać kolory pasujące do twoich zdjęć

Pusta przestrzeń to ta część strony, którą świadomie zostawiasz wolną: bez zdjęć, tekstu i ozdób. Nie musi być biała. Sprawdzi się też gładka lub spokojnie zabarwiona powierzchnia, a nawet delikatny wzór.

Ta wolna przestrzeń daje zdjęciom oddech i podkreśla ich znaczenie. Oko wie, gdzie patrzeć, a strona wygląda spokojniej. Najczęstszy błąd początkujących to zapełnianie każdego wolnego miejsca. Lepiej zgrupuj zdjęcia i ozdoby w jednym miejscu, a resztę zostaw pustą. Jeśli masz wrażenie, że czegoś brakuje, odłóż stronę na chwilę, zanim coś dodasz.

Przeczytaj też: Zasady kompozycji, dzięki którym strona scrapbooka gra

Zwykle dlatego, że dzieje się na niej za dużo naraz: za dużo kolorów, za dużo pojedynczych ozdób i brak wyraźnego środka. Sprawdź te punkty:

• Każde wolne miejsce jest zapełnione. Zostaw więcej pustej przestrzeni.
• Jest kilka dużych elementów, które przyciągają wzrok. Wybierz jeden.
• Ozdoby są rozsiane po całej stronie. Zbierz je w kilka małych grupek.
• Niektóre kolory nie mają nic wspólnego ze sobą ani ze zdjęciem. Ogranicz się do trzech lub czterech.
• Brakuje historii. Tytuł i kilka zdań tekstu łączą całość.

Jeśli masz wątpliwości, usuń jedną lub dwie rzeczy. Stronie częściej to pomaga niż dokładanie czegoś nowego.

Przeczytaj też: Twoja pierwsza strona scrapbooka krok po kroku

Nie musisz trzymać się sketcha co do milimetra. Potraktuj go jako punkt wyjścia i dopasuj go tak:

• Masz zdjęcie pionowe, a sketch przewiduje poziome pole: obróć lub odbij lustrzanie cały sketch.
• Masz za mało zdjęć: wykorzystaj puste pole na tekst, datę i miejsce albo na bilet czy wejściówkę.
• Masz za dużo zdjęć: połącz dwa małe pola albo schowaj dodatkowe zdjęcia pod klapką.
• Nie ma miejsca na tekst: zamień na nie jedno pole na zdjęcie albo pisz na etykiecie, którą wsuniesz za zdjęcie.
• Pracujesz w innym formacie: powiększ lub zmniejsz proporcje, aż będą pasować do twojej strony.

Przeczytaj też: Czym jest szkic (sketch) i jak zrobić z nim stronę

Warstwy wyglądają spokojnie, gdy różnią się rozmiarem, kształtem i intensywnością wzoru. Co pomaga:

• Łącz drobne wzory z gładkim papierem, żeby nie wszystko walczyło o uwagę.
• Zmieniaj rozmiary: jedna duża powierzchnia, jedna średnia i jeden wąski pasek.
• Układaj warstwy lekko przesunięte, tak by z każdej było widać kawałek. Nie kładź ich idealnie jedna na drugiej.
• Zrównoważ proste narożniki okrągłym elementem.
• Na górne warstwy użyj vellum (półprzezroczystego papieru). Wygląda lżej niż papier nieprzezroczysty.
• Trzymaj warstwy blisko głównego zdjęcia, tak by prowadziły do niego wzrok.

Ile warstw jest w sam raz, nauczysz się z praktyką.

Przeczytaj też: Warstwy i głębia na stronie scrapbooka

Zrób jeden element wyraźnie większy albo bardziej wyrazisty niż reszta. Zwykle jest to twoje najlepsze zdjęcie. Staje się punktem centralnym, czyli miejscem, na które oko pada najpierw.

Tak wzmocnisz punkt centralny:

• Podłóż pod zdjęcie matę w kontrastowym kolorze albo daj mu podwójną ramkę.
• Ułóż warstwy papieru i grupkę ozdób blisko tego zdjęcia.
• Umieść je na punkcie przecięcia według reguły trójpodziału albo w jego pobliżu.
• Pozostałe zdjęcia zrób mniejsze.

Zwróć też uwagę na kierunek spojrzenia na zdjęciu. Jeśli ktoś patrzy w lewo, zostaw trochę miejsca po tej stronie i nie przysuwaj zdjęcia do krawędzi. Zdjęcie bez wyraźnego kierunku spojrzenia dobrze wygląda na środku.

Przeczytaj też: Zasady kompozycji, dzięki którym strona scrapbooka gra

Rozłóż luźno zdjęcia na stronie i wypróbuj z nimi trzy różne układy, zanim wybierzesz. Nie musisz niczego rysować.

• Najpierw połóż główne zdjęcie, duże albo na punkcie przecięcia według reguły trójpodziału.
• Pozostałe zdjęcia ułóż wokół niego w rzędzie, w narożniku albo w siatce.
• Przesuwaj tytuł i pole na tekst. Umieść je blisko zdjęć.
• Zrób telefonem zdjęcie każdego układu i potem je przejrzyj. Na zdjęciu łatwiej ocenić równowagę.
• Wybierz układ, na który od razu pada twój wzrok, i dopiero wtedy przyklejaj.

Jeśli lubisz pracować według stałego schematu, użyj sketcha. Jeśli masz dużo tekstu, napisz go najpierw, żeby wiedzieć, ile miejsca potrzebujesz.

Przeczytaj też: Jak zbudować layout krok po kroku

Umieszczaj embellishments (ozdoby, takie jak naklejki, guziki i kwiatki) w małych grupkach blisko zdjęć, zamiast rozrzucać je po całej stronie. Grupka, która lekko zachodzi na róg zdjęcia, łączy ozdobę ze zdjęciem.

Pomagają dwie zasady:

• Liczby nieparzyste, na przykład trzy czy pięć, wyglądają naturalniej niż parzyste.
• Trójkąt wizualny: trzy grupki albo powtórzone elementy w trzech miejscach strony prowadzą wzrok po całej stronie.

Wybieraj ozdoby w kolorach zdjęcia i nie przesadzaj z nimi. Mają wspierać zdjęcie, a nie z nim konkurować.

Przeczytaj też: Jak dobierać i układać embellishmenty, żeby strona nie była przeładowana

Zgodnie z regułą trójpodziału w myślach dzielisz stronę dwiema poziomymi i dwiema pionowymi liniami na dziewięć równych pól. Ważne elementy, takie jak główne zdjęcie czy grupka ozdób, umieszczasz na tych liniach albo w jednym z czterech punktów przecięcia.

Wygląda to żywiej niż ustawianie wszystkiego dokładnie na środku i sprawia, że strona nie wydaje się przekrzywiona ani pusta. Na stronie 30 x 30 cm linie przebiegają 10 i 20 cm od krawędzi. To pomoc, a nie prawo: zdjęcie na środku sprawdzi się równie dobrze, jeśli świadomie tak wybierzesz.

Przeczytaj też: Zasady kompozycji, dzięki którym strona scrapbooka gra

Strona jest zrównoważona, gdy ciężar wizualny jest sprawiedliwie rozłożony. Ciemne kolory, duże zdjęcia, intensywne wzory i grube ozdoby ważą dużo. To, co jasne, małe i gładkie, waży mało.

Tak zrównoważysz stronę:

• Naprzeciw dużego zdjęcia umieść grupkę mniejszych elementów albo tytuł.
• Powtórz kolor lub kształt po drugiej stronie strony.
• Łącz zdjęcia pełne szczegółów ze spokojnym papierem.
• Zestawiaj na jednej stronie zdjęcia o podobnym ciężarze, a najbardziej intensywnemu zdjęciu daj osobną stronę.

Równowaga nie musi oznaczać symetrii. Strona nierówna, ale wyważona, często wygląda żywiej.

Przeczytaj też: Zasady kompozycji, dzięki którym strona scrapbooka gra

Głębię uzyskasz, gdy nie przyklejasz wszystkiego płasko. Kilka sposobów:

• Umieść niektóre elementy na taśmie piankowej lub kwadracikach piankowych. Wybierz grubość od 1 do 2 mm, żeby album nadal dobrze się zamykał.
• Mocuj elementy na różne sposoby: całkowicie przyklejone, z jednym wolnym rogiem albo przyszyte na maszynie.
• Wytnij kwiaty lub listki z papieru ozdobnego i przyklej je na podwyższeniu.
• Dodaj materiały o własnej fakturze, takie jak vellum, tkanina, koronka czy sznurek.
• Użyj embossingu, tuszu albo kleksów farby w tle.

Nie podnoś wszystkiego. Głębia rzuca się w oczy właśnie obok płaskich fragmentów.

Przeczytaj też: Warstwy i głębia na stronie scrapbooka

Sketch to rysunek konturowy, który pokazuje, gdzie trafią poszczególne elementy. Szablon to dopracowana wersja z prawdziwymi kształtami, w które wstawiasz zdjęcia i papier. Szablony stosuje się głównie w scrapbookingu cyfrowym: kładziesz zdjęcie na polu, a ono przyjmuje kształt tego pola dzięki tak zwanej masce przycinającej.

Szablon oszczędza czas, gdy zawiera nietypowe kształty, takie jak koła, gwiazdy czy kwiaty. Sketch daje więcej swobody, ale kształty rysujesz lub wycinasz sama. Szablon również możesz dowolnie zmieniać: pomijać warstwy, przesuwać pola, obracać je lub powiększać. Przy pracy na papierze szablonu możesz używać jak sketcha.

Przeczytaj też: Czym jest szkic (sketch) i jak zrobić z nim stronę

Daj jednemu wzorowi główną rolę, a pozostałe niech go uzupełniają. Połącz na przykład duży, wyrazisty motyw z drobnym wzorem, takim jak kropeczki czy kratka, a pomiędzy nimi umieść gładki papier dla uspokojenia.

Co jeszcze pomaga:

• Wybieraj wzory, które mają jeden lub dwa wspólne kolory.
• Zmieniaj skalę: duży, średni i mały motyw współgrają lepiej niż trzy tej samej wielkości.
• Przód i tył dwustronnego arkusza zawsze do siebie pasują.
• Papiery z tej samej kolekcji są do siebie dopasowane, ale śmiało możesz mieszać marki.
• Wąski pasek gładkiego cardstocku między dwoma wzorami ładnie je rozdziela.

Przeczytaj też: Jak dobrać kolory pasujące do twoich zdjęć

Kontrast tworzysz przede wszystkim przez zestawienie jasnego z ciemnym, a nie tylko przez różne kolory. Jasne zdjęcie na jasnym tle ginie. Gdy podłożysz pod nie ciemną matę, wyraźnie się wyróżni.

Kontrastem kierujesz wzrokiem:

• Ciemny lub jaskrawy kolor tytułu, wstążki czy chorągiewki przyciąga uwagę.
• Maty w kontrastowym kolorze odcinają zdjęcia od tła.
• Krótki tekst na stronie pełnej szczegółów zwróci uwagę, jeśli umieścisz go na spokojnym, gładkim polu.
• Kolory leżące naprzeciw siebie na kole kolorów, na przykład niebieski i pomarańczowy, dają najmocniejszy kontrast kolorystyczny.

Używaj kontrastu oszczędnie. Gdy wszystko kontrastuje, nic się już nie wyróżnia.

Przeczytaj też: Jak dobrać kolory pasujące do twoich zdjęć

Tytuł nie musi być duży i rozciągać się przez całą stronę. Jedno słowo albo krótkie zdanie na chorągiewce, etykiecie czy pasku sprawdzi się równie dobrze, o ile tytuł jest blisko głównego zdjęcia i pozostaje czytelny.

Pomysły, gdy nie masz naklejek z literami:

• Stemple z literami albo własne pismo odręczne pisakiem.
• Litery wydrukowane albo wycięte ploterem tnącym.
• Ładna czcionka z darmowego fontu; takie fonty często są przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego.
• Słowa wycięte z czasopism.

Przy tytule w łuku narysuj delikatnie ołówkiem łuk wzdłuż szablonu lub talerza i przyklej litery wzdłuż niego. Wybierz tytuł, który odnosi się do historii, a nie tylko do miejsca.

Przeczytaj też: Tytuły w scrapbookingu bez naklejek z literami

Nie trzeba, ale mata odcina zdjęcie od tła i wygląda starannie. Mata to kawałek papieru pod zdjęciem, który tworzy wokół niego ramkę. Zwykle wystarczy cienka mata w neutralnym lub kontrastowym kolorze.

Szerokość decyduje o efekcie. Bez maty strona wygląda spokojnie, ramka około 2 mm jest delikatna, a około 5 mm daje wyraźną oprawę. Żeby obliczyć wymiar, dodaj dwukrotność wybranej ramki do wymiarów zdjęcia. Jeśli chcesz mieć ramkę 3 mm wokół zdjęcia 10 x 15 cm, przytnij matę na 10,6 x 15,6 cm. Podwójna mata dodatkowo podkreśla główne zdjęcie.

Przeczytaj też: Matowanie i kadrowanie zdjęć bez żalu

Najpierw wybierz ulubione; nie każde zdjęcie musi być duże. Potem masz kilka możliwości:

• Siatka z równych pól, która nawet przy wielu zdjęciach wygląda spokojnie.
• Rozkładówka, dzięki której masz dwa razy więcej miejsca.
• Koszulki z kieszonkami na zdjęcia 10 x 15 cm, z kieszonką na tytuł i kieszonką na tekst.
• Kopertki, klapki albo rozkładana strona na dodatkowe zdjęcia.
• Seria mniejszych odbitek obok jednego większego zdjęcia głównego.

Podziel też zdjęcia na mniejsze historie. Cztery zdjęcia z jednego dnia często opowiadają dwie historie. Wtedy lepiej zrobić z nich dwie strony.

Przeczytaj też: Jak wybrać zdjęcia i ile zmieści się na stronie scrapbooka

Zbieraj strony, które ci się podobają, i szukaj tego, co je łączy. Zwróć uwagę na kolory, kształty, ilość ozdób i na to, czy wolisz pracować porządnie i prosto, czy bardziej swobodnie. Często sama zobaczysz wtedy pewną linię, na przykład clean and simple (prosto, z dużą ilością pustej przestrzeni), vintage albo przeciwnie – kolorowo i bogato.

Potem odtwórz kilka z tych stron z własnymi zdjęciami. To, z czym łatwo ci się pracuje i co cię cieszy, pasuje do ciebie. Własny styl pozwala też oszczędzić, bo kupujesz bardziej świadomie, a twoje strony lepiej do siebie pasują. Możesz też łączyć style; często właśnie tak powstaje twój własny charakter pisma.

Przeczytaj też: Style scrapbookingu: jak je rozpoznać i znaleźć własny

Niech wszystkie cienie padają w tę samą stronę, jakby było jedno źródło światła. Zwykle światło pada z lewego górnego rogu, więc cienie padają w prawo i w dół.

Poza tym:

• Płaski papier dostaje mały, ostry cień. Gruby element, taki jak guzik czy kwiatek, dostaje większy i bardziej miękki cień.
• Nie rób zbyt dużych ani zbyt ciemnych cieni, bo element będzie wyglądał, jakby unosił się w powietrzu, zamiast leżeć.
• Daj cień każdemu elementowi, także małym kawałkom papieru.
• Dodawaj cienie dopiero wtedy, gdy skończysz obracać i odbijać elementy. Inaczej cień obróci się razem z nimi i padnie w złą stronę.

Dobre cienie sprawiają, że strona cyfrowa wygląda jak prawdziwa.

Przeczytaj też: Jak zacząć przygodę z cyfrowym scrapbookingiem

Tak, jak najbardziej, jeśli wybierzesz układ, który sprawdza się przy różnych kształtach. Regularna siatka z równych pól słabo działa z mieszanymi zdjęciami; powstają w niej dziwne luki.

Co się sprawdza:

• Jedno duże zdjęcie poziome z jednym lub dwoma mniejszymi pionowymi obok.
• Mozaika, w której pola różnych rozmiarów do siebie pasują.
• Grupka zdjęć, które lekko na siebie zachodzą.
• Pionowe zdjęcie przycięte do kwadratu, żeby zmieściło się w rzędzie.

Najpierw rozłóż zdjęcia luźno na stronie i przesuwaj je, aż krawędzie ładnie się wyrównają.

Można, ale prostokątne zdjęcie zwykle wygląda spokojniej. Gdy wycinasz zdjęcie w kółko, serce czy gwiazdę, często tracisz tło, które niesie nastrój i historię.

Jeśli jednak to robisz, pamiętaj o tym:

• Nigdy nie odcinaj głowy, twarzy ani ważnego szczegółu.
• Jeśli ktoś patrzy w bok, zostaw po tej stronie wystarczająco dużo miejsca.
• Tnij odbitkę lub kopię, nigdy oryginał, który masz tylko w jednym egzemplarzu.

Jeśli chcesz urozmaicenia, lepiej baw się formatem: jedno duże zdjęcie obok kilku małych albo wąski pasek wycięty z szerokiego zdjęcia.

Przeczytaj też: Matowanie i kadrowanie zdjęć bez żalu

Nie trzeba. Rozkładówka (dwie strony leżące obok siebie) z tym samym albo lustrzanym układem wygląda formalnie i spokojnie. Dwie różne połówki wyglądają żywiej. W albumie śmiało możesz stosować oba podejścia na zmianę.

Dobrze jednak, gdy widać, że obie strony do siebie należą:

• Powtórz kolory albo ten sam papier po obu stronach.
• Poprowadź pasek papieru, rząd zdjęć albo tytuł przez obie strony na tej samej wysokości.
• Wybierz jedno główne zdjęcie dla całej rozkładówki, a nie po jednym na stronę.

Zanim cokolwiek przykleisz, połóż obie strony obok siebie, żeby linie dobrze do siebie pasowały.